Uwaga. Stosujemy pliki cookies. Więcej informacji.

San Gimignano
Włochy, Toskania (➤ mapka)(➤ mapka)
San Gimignano is a walled medieval town (with about 7,000 inhabitants) in Tuscany, Italy, situated on a hill above the valley of Elsa (Val d'Elsa), famous for its well-preserved Romanesque and Gothic architecture, especially for its 14 tower houses, visible from several km around.


Niewielkie (ok. 7 tys. mieszkańców), położone na niewysokim (334 m n.p.m.) wzgórzu nad doliną Elsy (Val d'Elsa), otoczone murami średniowieczne miasto w środkowej Toskanii, z dobrze zachowaną architekturą zabytkowego centrum. Szczególną atrakcję stanowi zespół 14 zachowanych (z ponad 70 niegdyś istniejących), z daleka widocznych wież z XI-XIII w., nadający miastu jedyny w swoim rodzaju wygląd. Do San Gimignano można dojechać z kilku stron, ale nie prowadzi tam żadna droga szybkiego ruchu. Najlepszy dojazd - Raccordo Autostradale Siena-Firenze z północy albo z południa do miejscowości Poggibonsi, skąd ok. 12 km na zachód (zjazd z drogi szbkiego ruchu Poggibonsi Nord). Najbliższe większe miasta to Volterra (ok. 30 km), Siena (ok. 50 km) i Florencja (ok. 60 km) (➤ mapka)(➤ mapka). San Gimignano jest główną miejscowością regionu produkującego znane od stuleci wytrawne białe wino Vernaccia.

SAN GIMIGNANO
widok na miasto z odległości ok. 20 km, z drogi w okolicy Volterry
fot. BP
Etruskie początki miasta (o których świadczą liczne znaleziska archeologiczne) sięgają podobno III wieku p.n.e.; pierwsze dokumenty historyczne odsyłają do X wieku, kiedy to miasto wzięło swą nazwę od św. Geminianusa (biskupa Modeny sprawującego swój urząd w drugiej połowie IV wieku), który jakoby w cudowny sposób ochronił Modenę przed atakiem Hunów.

W Średniowieczu, w wiekach XI-XIII, miasto odgrywało istotną rolę jako przystanek i ośrodek handlowy na szlaku pielgrzymek z północnej Europy do Rzymu (Via Francigena). Do największego rozkwitu miasta doszło na przełomie XII i XIII wieku, gdy San Gimignano (w 1199 roku) wyzwoliło się spod władzy biskupa Volterry i stało się niezależną i doskonale prosperującą republiką miejską, mimo nieustannych konfliktów i walk między rywalizującymi stronnictwami politycznymi (jedna z najpotężniejszych rodzin miasta, Salvucci, należała do stronnictwa gwelfów, druga, Ardinghelli, do stronnictwa gibelinów.

SAN GIMIGNANO
widok z wieży Torre Grossa na Piazza del Duomo
fot. BP
Dobre czasy nie trwały jednak długo: gdy w 1348 roku miasto straciło podczas epidemii dżumy ponad połowę ludności (według niektórych źródeł 70%), nastał też głód oraz zmieniona została trasa pielgrzymek z północy do Rzymu - San Gimignano w 1353 roku dobrowolnie poddało się władzy Florencji i odtąd odgrywało drugorzędną rolę w historii regionu, odzyskując znaczenie dopiero niedawno - ale już w innym wymiarze - kiedy do miasta zaczęli przybywać turyści.

Atrakcją turystyczną San Gimignano jest całość zabudowy zabytkowego centrum, skupionego wokół kilku położonych bardzo blisko siebie lub wręcz łączących się placów, z których za dwa najważniejsze uchodzą Piazza del Duomo i Piazza della Cisterna , trójkątny plac ze studnią (i zbiornikiem pod placem) z połowy XIII wieku, zmodyfikowanej w połowie XIV wieku. Markerem oznaczony jest teren znany jako Parco della Rocca (Rocca di Montestaffoli, Piazza Propositura), z pozostałościami twierdzy zbudowanej w połowie XIV wieku przez Florentyńczyków, którzy właśnie przejęli kontrolę nad San Gimignano, poźniej jednak, w XVI wieku, gdy miasto miało przejść pod władzę Sieny, częściowo zdemontowanej na rozkaz władcy Florencji, Cosimo I. Zachowała się część murów i jedna wieża (z rozległym i uchodzącym za nadzwyczaj interesujący widokiem na okolicę), a także ogród z cyprysami, drzewami figowymi i oliwnymi.

Do centrum prowadzą od bram w murach miasta, północnej i południowej, dwie główne ulice, odpowiednio Via San Matteo i Via San Giovanni . Przy głównych placach stoi większość ze wspomnianych wyżej 14 wież budowanych niegdyś przez władze miasta i przez najpotężniejsze rody miejskie jako prywatne twierdze, ale też jako oznaka bogactwa i potęgi - w tym najwyższa (54 m) ze wszystkich zachowanych wież Torre Grossa, należąca do Palazzo Comunale , z interesującym i rozległym widokiem na San Gimignano i okolice, oraz Torre della Rognosa, wieża dawnej siedziby władz - Palazzo Vecchio del Podestà . Głównym kościołem San Gimignano jest kolegiata Santa Maria Assunta .

SAN GIMIGNANO
Piazza del Duomo
fot. AL
Głównym placem San Gimignano jest Piazza del Duomo - plac zwany "del Duomo", czyli "katedralny", choć w San Gimignano nigdy nie było siedziby biskupstwa. Najbardziej interesującymi obiektami przy Piazza del Duomo są: kolegiata Santa Maria Assunta stojąca od strony zachodniej, obok niej, od południa, ratusz (Palazzo Comunale) z wieżą Torre Grossa, oraz naprzeciwko kolegiaty, od wschodu, Palazzo Vecchio del Podestà z wieżą Torre della Rognosa.

Zamieszczone zdjcie przedstawia widok Piazza del Duomo sprzed kolegiaty w kierunku Palazzo Vecchio del Podestà; wieża po lewej stronie, zwana Torre Chigi (zbudowana w 1280 roku przez rodzinę Useeppich i zwana dawniej Torre Useppi), jest niezbyt wysoka, ale uchodzi za jedną z piękniejszych w mieście.

SAN GIMIGNANO
Piazza del Duomo, kolegiata
fot. AL
Romańska trójnawowa kolegiata przy Piazza del Duomo, pochodząca z pierwszej połowy XII wieku, konsekrowana przez papieża Eugeniusza III w roku 1148, później jeszcze rozbudowywana, nie ma zbyt imponującej fasady, natomiast prawie całe jej wnetrze jest zamalowane wielkiej klasy freskami z XIV i XV wieku, w tym freskami autorstwa Benozza Gozzoliego (Martirio di San Sebastiano), Bartola di Fredi (sceny ze Starego Testamentu), Taddea di Bartolo (Sąd Ostateczny z końca XIV w.) oraz Domenica Girlandaio - w kaplicy w południowej nawie sceny z życia św. Finy (Cappella di Santa Fina) i na dziedzińcu po lewej stronie świątyni (Zwiastowanie). Warto zwrócić też uwagę na oddzielające nawę główną od naw bocznych marmurowe arkady w białe i czarne pasy oraz na sklepienie ze złotymi gwiazdami na granatowym tle.

SAN GIMIGNANO
Palazzo Comunale
fot. BP
Tuż obok katedry stoi Palazzo Comunale (zwany też Palazzo del Popolo albo Palazzo Nuovo del Podestà) - siedziba władz miasta. Zbudowany w miejscu wcześniej istniejącego budynku w 1288 roku, rozbudowany w 1323, w 1337 roku stał się nową siedzibą władz i urzędów miejskich, których siedzibą wcześniej był stojący po wschodniej stronie placu tzw. Palazzo Vecchio del Podestà.

W jednym z dostępnych dla zwiedzających pomieszczeń Palazzo Comunale, tzw. Sali Dantego (Sala di Dante), można podziwiać sławny fresk Maesta Lippa Memmiego z 1317 roku; warto też zwrócić uwagę na napis upamiętniający skierowany do rady miejskiej San Gimignano w roku 1300 apel Dantego, który był wówczas przedstawicielem propapieskiego stronnictwa gwelfów, o przystąpienie miasta do tego stronnictwa. Z Sali Dantego można wejść do należącej do Palazzo Comunale wspomnianej wcześniej najwyższej w mieście wieży Torre Grossa (z dzwonnicą), której budowę ukończono w 1311 roku, i z której rozciąga się nadzwyczajny widok na miasto i okolice.

SAN GIMIGNANO
dziedziniec Palazzo Comunale
fot. AL
Od 1852 roku na wyższych piętrach Palazzo Columnale mieści się Muzeum Miejskie (Museo Civico di San Gimignano), w którym można podziwiać m. in. Cuda św. Gimignano Taddea di Bartolo, sławny fresk Scena weselna Memma di Filippucciego z początków XIV w., a także dzieła Pinturicchia, Benozza Gozzoliego, Filippina Lippiego, Domenica di Michelino, Piera Francesca Fiorentino, Coppa di Marcovaldo i innych. Na wewnętrznym dziedzińcu, zbudowanym w 1323 roku, ozdobionym herbami członków dawnych władz miejskich, można zobaczyć m. in. Matkę Boską z Dzieciątkiem, fresk Taddea di Bartolo z XIV wieku.

Z małego placyku Piazza Pecori, położonego w pobliżu Piazza del Duomo, na południe od kolegiaty, można wejść do godnego uwagi muzeum znanego jako Museo d'Arte Sacra e Museo Etrusco, prezentującego, zgodnie z nazwą, dzieła sztuki sakralnej i niewielki zbiór zabytków etruskich.

SAN GIMIGNANO
Palazzo Vecchio del Podestà
fot. BP
Po przeciwnej (w stosunku do kolegiaty) stronie Piazza del Duomo stoi Palazzo Vecchio del Podestà, z arkadową loggią i jedną z najstarszych wież w mieście - Torre della Rognosa, o wysokości 51 m, drugą pod względem wysokości po Torre Grossa. Budynek, pochodzący z pierwszej połowy XII wieku, został przebudowany w 1239 roku i do 1337 roku pełnił funkcję siedziby władz miejskich; później, gdy władze przeprowadziły się do nowego budynku, ten stał się vecchio ("stary", "dawny"); później przez pewien czas mieściło się w nim więzienie, wreszcie od 1537 roku jest siedzibą teatru.

W 1255 roku, gdy Palazzo Vecchio del Podestà był jeszcze siedzibą władz miasta, postanowiono, że obywatele San Gimignano nie mają prawa stawiać wież wyższych niż "Rognosa"; zakaz ten został wkrótce złamany przez potężną rodzinę Salvuccich ze stronnictwa gwelfów, a poźniej także przez rywalizującą z tym rodem równie potężną rodzinę Ardinghellich ze stronnictwa gibelinów. Ostatczenie jednak jedne i drugie zostały stosownie obniżone.

SAN GIMIGNANO
studnia na Piazza della Cisterna, widok z Torre Grossa
fot. BP
Kościoły w San Gimignano
  • Poza kolegiatą w San Gimignano jest kilkanaście kościołów, z których warto osobno wspomnieć Sant'Agostino, drugi pod względem wielkości w San Gimignano, przy placu Piazza Sant'Agostino, na północnym krańcu miasta, w pobliżu bramy Porta San Matteo. Kościół, pochodzący z drugiej połowy XIII wieku, konsekrowany w 1298 roku, jest jednonawową świątynią z cegły z ascetyczną fasadą, ale z bogatą dekoracją wnętrza. Ołtarz główny zdobi Koronacja Marii Piera del Pollaiuolo z drugiej połowy XV wieku, a prezbiterium freski Benozza Gozzoliego z tego samego okresu, poświęcone życiu św. Augustyna. Bezpośrednio na prawo od głównego wejścia warto zwrócić uwagę na Cappella di San Bartolo, kaplicę z relikwiami świętego i marmurowym ołtarzem autorstwa Benedetta di Maiano.

Galeria zdjęć

SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
fot. AL

SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
Torre dei Salvucci, widok z Torre Grossa
fot. BP
SAN GIMIGNANO
Piazza della Cisterna, Torre dei Ardinghelli
fot. AL

SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
fot. AL

SAN GIMIGNANO
fot. AL
SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP
SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP
SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP

SAN GIMIGNANO
Piazza della Cisterna, po lewej stronie widoczna wieża Torre del Diavoli, mieszcząca Muzeum Tortur (Museo della Tortura)
fot. BP
SAN GIMIGNANO
fot. BP
SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP
SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP

SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP
SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP
SAN GIMIGNANO
widok z Torre Grossa
fot. BP
SAN GIMIGNANO
>widok z Torre Grossa na Piazza del Duomo, z lewej schody do kolegiaty
fot. BP